Ἱστορικά

Ἱστορικὸν Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν

AreopagPaulSt

Ἐκκλησία τῶν Ἀθηνῶν ἱδρύθη ὑπό τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, τὸ ἔτος 51 μ.Χ. κατὰ τὴν σχετικὴν περιγραφὴν τῆς Καινῆς Διαθήκης (Πράξ. κεφ. ΙΖ΄).  Πρῶτος Ἐπίσκοπος αὐτῆς διετέλεσεν ὁ Ἅγιος Ἱερόθεος καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐγένεντο Ἐπίσκοποι οἱ  Ἅγιοι: Διονύσιος ὁ Ἀρειοπαγίτης, Πόπλιος, Κοδράτος, Λεωνίδης καὶ Κλημάτιος. Ἡ Ἀθήνα ἀρχικῶς ἦταν Ἐπισκοπή ὑποκειμένη εἰς τὴν Μητρόπολιν Κορίνθου, πρωτευούσης τῆς Ρωμαϊκῆς Ἐπαρχίας τῆς Ἀχαΐας (ἡ ὁποία περιελάμβανε τότε ὅλην τὴν Νότιον Ἑλλάδα). 

Ἐπισκοπή Ἀθηνῶν ἀνεβιβάσθη εἰς Μητρόπολιν περὶ τὰ τέλη τοῦ 8ου αἰῶνος. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἐλλάδος ἀπό τὸν Τουρκικόν ζυγόν καὶ τὴν αὐθαίρετον ἀνακήρυξιν τοῦ Αὐτοκεφάλου τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας, ἡ Μητρόπολις Ἀθηνῶν μετωνομάσθη ὡς Μητρόπολις Ἀττικῆς μὲ ἕδραν τὴν Ἀθήναν καὶ ὁ Ταλαντίου Νεόφυτος ἀνέλαβε τὴν Μητρόπολιν ταύτην. Τοῦτο διωρθώθη μὲ τὴν ἔκδοσιν τοῦ τόμου τῆς Αὐτοκεφαλίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος τὸ 1850, ὁπόταν ἡ Μητρόπολις ἀνακτᾶ τὴν ἀρχαίαν ὀνομασίαν καὶ ὁ Ἀθηνῶν, πλέον, Νεόφυτος γίνεται νομίμως ὁ Πρόεδρος τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ ὁ μόνος Μητροπολίτης τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος. Οἱ Ἐπίσκοποι τῶν πρωτευουσῶν τῶν Νομῶν φέρουν τόν τίτλον τοῦ Ἀρχιεπισκόπου καὶ οἱ ὑπόλοιποι Ἀρχιερεῖς τὸν τίτλον τοῦ Ἐπισκόπου. Ἔπειτα ἀπό τὰς ἀλλεπαλλήλους προσαρτήσεις νέων ἐδαφῶν (Ἰονίων Νήσων, Θεσσαλίας) καὶ τὴν συμμετοχήν εἰς τὴν ἐν Ἀθήναις Ἱερὰν Σύνοδον τῶν Ἀρχιερέων τῆς Ἠπείρου, Μακεδονίας, Θράκης καί τῶν νήσων τοῦ Β. Αἰγαίου, μεταξύ τῶν ὁποίων καὶ ἀρκετοί Μητροπολῖται, χάριν ὁμοιομορφίας, τὸ ἔτος 1922 ἐδόθη ὁ τίτλος τοῦ Μητροπολίτου εἰς ἅπαντας τούς ἐπαρχιούχους Ἀρχιερεῖς τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκ τοῦ ἔτους 1923 ὁ Ἀθηνῶν φέρει τόν τίτλον τοῦ Ἀρχιεπισκόπου. 

Μετὰ τὸ σχῖσμα τοῦ 1924, πρωτεργάτης τοῦ ὁποίου ὑπῆρξεν ὁ (ἀναθεματισθείς συνοδικῶς κατὰ τὸ ἔτος 1998) Ἀρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Παπαδόπουλος, ὁ θρόνος τῶν Ἀθηνῶν τελεῖ ἐν χηρείᾳ. Κατ’ οὐσίαν τὴν διαποίμανσιν τῶν ἐναπομεινάντων Ὀρθοδόξων (ὀνομαζομένων πλέον, Γνησίων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν) τῶν Ἀθηνῶν  ἀναλαμβάνουν κατὰ σειρὰν οἱ φέροντες τὸν τίτλον τοῦ Ἀρχιεπισκόπου τῆς Ἐκκλησίας τῶν Γνησίων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν: Δημητριάδος Γερμανός Μαυρομμάτης (1935-1939), πρώην Φλωρίνης Χρυσόστομος (1939-1955), Ταλαντίου Ἀκάκιος Παππᾶς (1960-1963) καὶ ἐν συνεχείᾳ οἱ φέροντες τὸν τίτλον τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν τῆς Ἐκκλησίας τῶν Γνησίων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν: Αὐξέντιος Πάστρας (ἀπό Γαρδικίου, 1963-1985), Χρυσόστομος Κιούσης (ἀπό Θεσσαλονίκης, 1986-2010) καὶ ὁ νῦν (ἐκ τοῦ 2010) Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν κ.κ. Καλλίνικος Σαραντόπουλος (ἀπό Ἀχαΐας).